Rejestrowanie obecności pracowników to jedno z podstawowych zadań działu HR. Jednak każda branża ma swoją specyfikę – z perspektywy pracownika, menedżera, specjalisty HR czy działu płac. Każda z tych grup ma inne wymagania wobec systemu ewidencji czasu pracy. Ma to wpływ zarówno na sposób śledzenia obecności, jak i na wybór odpowiedniego systemu.

Nowoczesne systemy rejestracji czasu pracy często są dostosowane do konkretnych branż lub grup branż, aby zapewniać im pełne wsparcie. Dlatego nie można polegać wyłącznie na rekomendacji kogoś, kto używa systemu w innym typie działalności — może się bowiem okazać, że nie spełni on wymagań Twoich pracowników i działu HR.
Jakie więc są specyfiki poszczególnych branż i jaki system ewidencji czasu pracy będzie dla nich odpowiedni?
Sektor finansowy
W bankach i innych instytucjach finansowych część pracowników wykonuje pracę w standardowym systemie zmianowym (8 godzin dziennie, najczęściej w centrali). Dla tej grupy można wybierać spośród szerokiej gamy systemów, ponieważ większość z nich bez problemu obsługuje stabilne warunki pracy zgodne z przepisami prawa pracy.
Jednak znacząca część pracowników sektora finansowego pracuje w tzw. call center — działach, które muszą być dostępne przez dłuższy czas w ciągu dnia, często także w weekendy czy nocą. Takie centra charakteryzują się nieregularnym czasem pracy, a przepisy nakładają obowiązek zapewnienia tzw. przerwy bezpieczeństwa — co dwie godziny, wliczanej do czasu pracy i trwającej do 10 minut*.
W bankowości występuje również dyżur domowy, czyli tzw. „on-call”. Taki czas jest wcześniej zaplanowany, ma określone limity i – w momencie, gdy pracownik zostanie wezwany – przekształca się w nadgodziny. Ponieważ czas dyżurowania i nadgodziny wpływają na wynagrodzenie, niezbędna jest rzetelna rejestracja obecności. Nowoczesne systemy – szczególnie te w chmurze – wspierają takie scenariusze zgodnie z obowiązującym prawem.
Specyficznym obszarem, zwłaszcza w dużych instytucjach bankowych, są oddziały terenowe. Obowiązują w nich szczególne hierarchie zatwierdzania obecności, a pracownicy często pracują w systemie dwuzmianowym, również w weekendy. Choć planowanie pracy w oddziałach nie wymaga aż takiej elastyczności jak np. w handlu detalicznym, to nadal konieczne jest przestrzeganie przepisów dotyczących przerw, dodatków i innych regulacji.
Ochrona zdrowia
Ochrona zdrowia to jedna z najbardziej złożonych branż pod względem ewidencji czasu pracy. Występują tu niemal wszystkie możliwe formy zatrudnienia i harmonogramy: zmiany, dyżury, godziny nadliczbowe, gotowość do pracy, zastępstwa między oddziałami, nie zawsze pod nadzorem bezpośredniego przełożonego.
Obecnie zaawansowane systemy ewidencji pozwalają na szczegółowe planowanie pracy — według oddziałów, zespołów, nawet z rocznym wyprzedzeniem. Można oznaczyć pracowników pełniących kluczowe funkcje (np. anestezjologów, pielęgniarki, radiologów, osoby znające języki obce), by zapewnić ich obecność w odpowiednim czasie. Takie funkcjonalności nie są jednak standardem w podstawowych systemach.
Placówki medyczne zatrudniają również pracowników niemedycznych — ekonomistów, sprzątaczy, ochroniarzy, portierów — którzy wymagają innych rozwiązań. Dla wielu z nich bardziej odpowiednie są klasyczne systemy rejestracji przy użyciu kart zbliżeniowych. Wdrożenie jednolitego systemu dla całej placówki nie jest więc automatyczne — często potrzebne są dwa równoległe rozwiązania: nowoczesna platforma w chmurze do planowania i absencji, oraz tradycyjny terminal do rejestracji wejść i wyjść. Oba mogą być zintegrowane i współdzielić dane wejściowe.
Takie projekty są bardziej kosztowne. A ponieważ wiele placówek ochrony zdrowia działa w strukturach państwowych lub samorządowych, ograniczenia budżetowe mogą utrudniać modernizację procesów. Dlatego to właśnie prywatne podmioty są najczęściej liderami we wdrażaniu nowych technologii.
Wniosek? Kluczowa jest elastyczność systemu — musi on obsłużyć wszystkie możliwe scenariusze. Trzeba też pamiętać, że poziom kompetencji cyfrowych wśród personelu jest zróżnicowany, co wpływa na oczekiwania względem intuicyjności systemu.
Przedsiębiorstwa produkcyjne
W zakładach produkcyjnych wyzwania są podobne jak w ochronie zdrowia. Występuje tu kilka grup pracowników. Pracownicy biurowi coraz częściej nie korzystają z fizycznych terminali i pracują zdalnie, co wymaga nowoczesnego systemu opartego na chmurze.
Największą grupę stanowi jednak personel produkcyjny, którego liczba jest często bardzo duża, a rotacja wysoka. Znajomość wszystkich pracowników osobiście i opieranie się na zaufaniu jest niewystarczające.
Dlatego rekomenduje się system hybrydowy — część pracowników monitorowana jest w trybie tzw. negatywnej obecności (ewidencja jedynie nieobecności i wyjątków), a część w trybie pozytywnej obecności (dokładne rejestrowanie wejść i czasu pracy). W praktyce oznacza to często konieczność wdrożenia dwóch różnych systemów.
Zazwyczaj planowaniem zajmują się kierownicy zmian, a pracownicy rejestrują się przez terminale. Dla kadry zarządzającej istotne są funkcje monitorowania odchyleń od planu, alerty o braku rejestracji wejścia i podobne.
System ewidencji jako element bezpieczeństwa
Bezpieczeństwo to jeden z głównych argumentów przy modernizacji procesów. Przejście na rozwiązania chmurowe wymaga zmiany sposobu myślenia — od fizycznych kontroli (jak terminale wejściowe) do mniej widocznych, ale skuteczniejszych rozwiązań cyfrowych. Pracownicy nie widzą działania systemu, który w tle nalicza uprawnienia, rozlicza czas pracy i zapewnia zgodność z przepisami. Co najważniejsze – systemy te eliminują błędy i ograniczają nieuprawniony dostęp.
Obecnie pracownicy powinni ufać takim systemom tak samo, jak ufają smartfonom, e-sklepom czy e-mailowi.
Przy wyborze systemu rejestracji czasu pracy koniecznie zaangażuj dział IT. Jeśli firma nie ma wewnętrznych specjalistów, warto zatrudnić zewnętrznego eksperta. Doświadczona osoba szybko oceni, czy dostawca poważnie traktuje kwestie bezpieczeństwa.
Nie trzeba jednak wpadać w panikę — większość dostawców to firmy rzetelne. Warto pytać o międzynarodowe certyfikaty, testy penetracyjne, wsparcie techniczne oraz lokalizację przechowywanych danych. Pozytywne referencje od dużych klientów międzynarodowych to dobry sygnał.
W praktyce rozwiązania chmurowe zapewniają większe bezpieczeństwo niż lokalne systemy. Dla dostawców chmurowych bezpieczeństwo jest kluczowym elementem modelu biznesowego — jedno naruszenie może zniszczyć ich reputację. Dlatego inwestują ogromne środki w ochronę. Zadaj sobie pytanie: ile Ty zainwestowałeś w bezpieczeństwo swojego IT w ostatnim roku?
Zmiany legislacyjne sprzyjają chmurze i pracy zdalnej
Praca zdalna, kiedyś uznawana za benefit, od czasu pandemii COVID-19 została przez Unię Europejską uregulowana jako standardowa forma zatrudnienia. Lokalne przepisy w całej UE zostały dostosowane, co wpływa również na konieczność rejestracji obecności i zwiększa zapotrzebowanie na systemy chmurowe.
Rejestrowanie obecności na miejscu staje się przestarzałe w wielu branżach. Trend ten rozpoczął się około pięć lat temu i nawet konserwatywne firmy zaczęły się adaptować — jeśli chcą utrzymać wysokiej jakości pracowników.
Clocking in on-site is becoming obsolete in many sectors. This trend started about five years ago during the pandemic and even conservative companies are adapting — if they want to retain high-quality employees.
* Przepisy różnią się w zależności od kraju.
NIE TRAĆ Z OCZU TEGO, CO WAŻNE
Dołącz do naszego newslettera i otrzymuj informacje bezpośrednio na swój adres e-mail.